Polski filozof wszech czasów

Jeżeli ktoś myśli o świecie filozofii i jej tajemnicach, to koniecznie powinien dowiedzieć się kto był jedną z czołowych postaci tego nurtu od lat siedemdziesiątych XX wieku. Tą osobą zdecydowanie był Józef Tischner, który wyróżniał się swoją niezwykłą elokwencją i umiejętnością przemawiania (https://www.taniaksiazka.pl/autor/jozef-tischner). Urodzony w Starym Sączu w 1931 roku jako młody chłopiec musiał zmierzyć się już z trudami II wojny światowej. „Wawrzek Chowaniec”, „Molinista”, „Józek Szkolny”, „Jegomość Józek” przez całe swoje życie czuł się związany z Podhalem. Aczkolwiek po wstąpieniu do zakonu mieszkał w Krakowie, to nie zapomniał gdzie się wychował i gdzie spędził czas z rodzicami. Często wracał na Podhale, gdzie organizował coroczne msze pod Turbaczem. To dzięki temu księdzu rolnicy z Podhala mogli kształcić się w Austrii. Dodatkowo Tischner robił wszystko, aby wspierać kulturę góralską, dzięki czemu coraz więcej osób przyjeżdżało w jego ukochane góry. Oprócz tego wielką miłością księdza była filozofia. To on odpowiedzialny jest za stworzenie pojęcia “ja aksjologicznego” oraz podwaliny swojej metafizyki dobra. Interesował się filozofią nie tylko jeżeli chodzi o chrześcijaństwo, kościół. Jeżeli chodzi o jego poglądy filozoficzne, to bardzo często udzielał się również w innych nurtach. Zmarł w roku 2000 w Krakowie pozostawiając po sobie wspaniały dorobek literacki.

“Między Panem a Plebanem”

Czy autorem tej książki jest Tischner, czy też Jacek Żakowski, a może Adam Michnik? To już sam czytelnik musi rozsądzić. Całość to zapis rozmów, jakie Żakowski przeprowadził z pozostałą dwójką panów. W tej oto książce Tischner i Michnik próbowali nawzajem zrozumieć swoje poglądy na świat. Czy im się to udało? Tego dowiemy się z książki. Trzeba przyznać, że obaj doszli do imponujących wniosków. Polski publicysta – Michnik, i polski prezbiter katolicki – Tischner, przeprowadzili wspaniała rozmowę, którą moderował pan Żakowski.

“Etyka solidarności oraz Homo sovieticus”

Książka powstawała w okresie 1980- 1981. Wtedy to w naszym kraju działo się bardzo dużo rzeczy. To m.in. okres powstawania “Solidarności”. Co wspólnego miał z tym autorem tej wspaniałej książki? Jakie było jego spojrzenie na to co działo się w Polsce? W tej właśnie książce czytelnik może poznać “słynną definicję solidarności jako „braterstwa dla porażonych” opartego na zasadzie: „jeden drugiego ciężary noście”. Jest to jedna z najlepszych książek, jakie zostawił po sobie zmarły ksiądz. Jest to pozycja, która została przetłumaczona na włoski, niemiecki, flamandzki, francuski, hiszpański, szwedzki, angielski, czeski i słowacki.

Kawa zdjęcie utworzone przez jcomp - pl.freepik.com

Filozofia w życiu człowieka

Filozofia jest takim kierunkiem, który nie jest łatwym kierunkiem. Nic więc dziwnego, że nie ma wielu chętnych osób, które chcą zająć się tym kierunkiem. Są jednak takie osoby, które z wielką pasją podchodzą do tego, aby poznać wszystkie tajemnice filozofii. Jedną z takich osób był Józef Tischner. Polski prezbiter kościoła katolickiego, urodzony w 1931 roku, zmarły w 2000 roku w Krakowie, był jednym z czołowych polskich filozofów, który wyraźnie zaznaczył się w tej tematyce. Bardzo często mówił o tomizmie. Zarzucał mu mu zamykanie filozofii w jednym słusznym nurcie i tym samym zasłanianie Objawienia. Tischner znany był z tego, że brał udział w wielu dyskusjach – w szczególności tych, które dotyczyły tomizmu. Wiele z nich sam inicjował. Ksiądz Tischner znany jest z tego, że stworzył pojęcie “ja, aksjologicznego”. Do dzisiaj znaleźć można wiele wspaniałych artykułów, gdzie jasno wyrażał swój tok myślenia. Oprócz głębokich związków z filozofią ksiądz znany był również z tego, że nie zapomniał o miejscu skąd pochodził. Podhale zajmowało zawsze bardzo ważne miejsce w jego sercu.Robił wszystko, aby krzewić kulturę góralską. Na głowie miał wiele obowiązków (był m.in. profesorem Papieskiej Akademii Teologicznej), jeżeli była jednak okazja do tego, to zawsze starał się wrócić w ukochane góry. Po śmierci został pochowany w Łopusznej, gdzie została utworzona Tischnerówka – Dom Pamięci Ks. Prof. Józefa Tischnera.

“Mądrość człowieka gór”

W tej książce ksiądz wskazuje na silne powiązanie człowieka z naturą. Dlaczego jednak tak się dzieje? Z czym to jest powiązane? W tej właśnie książce ksiądz stara się wyjaśnić to swoim czytelnikom. Swoją filozofię życiową Tischner zawsze czerpał ze szczytów górskich, które bardzo mocno ukochał. Autor pokazuje, że jesteśmy ludźmi, którzy zawsze podporządkowują się naturze. Wiosna, lato, jesień, zima – cztery pory roku, które sprawiają, że człowiek jest od nich zależny. Dzięki temu panuje harmonia na tym świecie i to w swojej książce udowadnia nam jeden z największych polskich filozofów.

“Krótki przewodnik po życiu”

Miłość, nadzieja, wolność – dzięki tej książce mamy okazje do tego, aby przekonać się jakie są nieznane myśli Tischnera. „Zatrzymajmy przez chwilę uwagę przy tym słowie: ż y c i e . Jaka treść kryje się poza tym słowem? Jakie krajobrazy przywodzi nam przed oczy?” Podążajmy za cennymi myślami w życiu księdza, dzięki czemu mamy dużą nadzieję na to, że znajdziemy w końcu szczęście, spokój i radość w życiu.

Kawa zdjęcie utworzone przez jcomp - pl.freepik.com

Józef Tischner – ksiądz jakich mało

Ksiądz – a człowiek

Ksiądz profesor, Kawaler Orderu Orła Białego,  był dla mnóstwa ludzi człowiekiem bardzo bliskim. Czy to jako duszpasterz, dzięki któremu, czasem na cienkiej nici zwątpienia, pozostawali jednak w kościele, czy jako obłędny nauczyciel, na którego wykłady cisnęli się tłumnie – nawet pomimo dawno przeterminowanego indeksu.. Czy też jako “Jegomość Józek“ – przyjaciel i dobrodziej. Jego kazania po góralsku, na Turbaczu, gromadziły rzesze zgłodniałych prawdziwego nauczania –  bez pouczania czy potępiania. Jego słynne poczucie humoru (które przypisywał, jako cechę, samemu Bogu) – było absolutnie najwyższej próby. Potrafił dotrzeć nawet do przedszkolaków, którzy przychodzili z rodzicami do kościoła św. Marka w Krakowie, żeby dowiedzieć się, na przykład, kto się najbardziej Panu Bogu udał. (“Rozmowy z dziećmi. Kazania niecodzienne“)

Góral w każdym calu

Góral, kochający ślebodę i górali – z ich wielkością i małością –  potrafił pokazywać niełatwą drogę ku wolności.. także i od alkoholu. Pokazywał, że bez wolności nie może też być mowy o prawdziwej miłości. Jako filozof, Józef Tischner, związany ze szkołą fenomenologii, cenił tę mądrość, która jest najbliższa życia i twierdził, że filozofia o tyle jest cokolwiek warta, o ile da się przetłumaczyć.. na góralski ( “Historia filozofii po góralsku”). Jego anegdot można było słuchać w nieskończoność. Bardzo wiele z nich uratowali nagrywający jego kazania, wykłady, mowy… To szczęście, że obok najpoważniejszych książek z dziedziny filozofii, etyki i aktualnych zjawisk dziejącej się historii – także i one są dzisiaj dostępne czytelnikowi.

Ksiądz profesor w czasach przełomu

Był powszechnie uważany za kapelana Solidarności i jak mało kto rozumiał jej największe dobro i najgorsze zagrożenia. (“Polski kształt Dialogu“, “Nieszczęsny dar wolności“). Wnikliwie opisywał i przestrzegał – niestety, jakże często, na próżno. Był najszczerszym orędownikiem dialogu. Wspaniale diagnozował ówczesną sytuację, mentalność pozostającą wciąż po czasach reżymu (“Etyka Solidarności i Homo Sovieticus“), przez co nabawił się wielu wrogów, ale …“im więcej wrogów, tym więcej honoru“ – powtarzał za góralami)

Filozofia – miłość odwzajemniona

Myśl filozoficzna Józefa Tischnera rozwijała się w ciągłym dialogu z największymi myślicielami, dawnymi i współczesnymi .“Filozofia dramatu“, “Myślenie według wartości“, “Spór o istnienie człowieka“ “Studia z filozofii świadomości“ to  fenomenalne i warte głębokiego przemyślenia teksty. Sam ksiądz profesor radził adeptom umiłowania mądrości, by zaczynali od krytyki jakiegoś wielkiego filozofa, bo to jedyna poważna droga kariery w tej dziedzinie wiedzy. I przytaczał przykład Kanta, Hegla…

To niepowetowana szkoda, że od dwudziestu lat ksiądz profesor jest z nami już tylko duchem. Dni Tischnerowskie w Krakowie, jego liczne teksty, a także wciąż nowe teksty o nim – muszą nam wystarczyć jako pocieszenie.

Kawa zdjęcie utworzone przez jcomp - pl.freepik.com